Η Σημασία της Μεσογειακής – Κρητικής Διατροφής

Ένα ιδανικό μοντέλο διατροφής

Γράφει ο: Βαγγέλης Ζουμπανέας
Διαιτολόγος Διατροφολόγος,
μέλος της επιστημονικής ομάδας Διατροφή
(Website: www.diatrofi.gr)

Τα σφάλματα της σύγχρονης διατροφής είναι τόσα πολλά ώστε, να μην αμφισβητούνται από κανέναν. Η υπερκατανάλωση λιπαρών, ζάχαρης, κρέατος, καθώς και βιομηχανοποιημένων τροφίμων όπως φαστ φουντ, πίτσες, σοκολατοειδή, σνακ, αναψυκτικά τύπου κόλα καθώς το πλήθος καρκινογόνων συντηρητικών και συστατικών που περιέχουν αποτελούν τους βασικότερους παράγοντες που στερούν χρόνια και ποιότητα ζωής από το σύγχρονο άνθρωπο. Η σύγχρονη διατροφή είναι ουσιαστικά περιορισμένη και φτωχή σε ουσιώδη θρεπτικά συστατικά ενώ ταυτόχρονα παρέχει θερμίδες χωρίς θρεπτική αξία.
Αυτά τα σφάλματα, όμως, δεν εκδηλώνονται αμέσως, αλλά μόνο μετά από χρόνια, με συνέπεια να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με σοβαρές ασθένειες οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Πριν από το 2ο παγκόσμιο πόλεμο οι άνθρωποι πέθαιναν κυρίως από μολυσματικές ασθένειες όπως η φυματίωση η ελονοσία, και κυρίως την έλλειψη αντιβιοτικών και φαρμάκων. Με το πέρασμα των ετών η ιατρική και τα σύγχρονα φάρμακα και εμβόλια εξάλειψαν σε σημαντικό βαθμό αυτές τις ασθένειες. Οι βασικότερες αιτίες θανάτου τα τελευταία 30 χρόνια είναι ο Καρκίνος και η Στεφανιαία νόσος δηλαδή θάνατοι από καρδιοαγγειακά προβλήματα.
Τα επεξεργασμένα και έτοιμα τρόφιμα που απευθύνονται σε μαζικό κοινό συνήθως αποφέρουν και μαζικά κέρδη και σε αυτούς που τα παρασκευάζουν. Όταν όμως οι (απ-) άνθρωποι αυτοί επιθυμούν να έχουν περισσότερο κέρδος με χαμηλότερο κόστος, το χαμηλότερο κόστος θα επέλθει είτε από τη χρησιμοποίηση φτηνών και ακατάλληλων ζωοτροφών (βλέπε τρελές αγελάδες, διοξίνες), είτε με τη χρησιμοποίηση πολλών αντιβιοτικών στα ζώα για γρήγορη πάχυνση, ή με τη χρησιμοποίηση επιπρόσθετων συντηρητικών και βελτιωτικών στα επεξεργασμένα τρόφιμα για καλύτερη εμφάνιση και γεύση. Τα αποτελέσματα όμως όλων των παρενεργειών δεν εκδηλώνονται αμέσως, αλλά μετά από χρόνια, με συνέπεια να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με σοβαρές ασθένειες οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί.
Στη δεκαετία του 60 η Παγκόσμια Οργάνωσης Υγείας ξεκίνησε μία έρευνα σε 7 χώρες (Φιλανδία, Ηνωμένες Πολιτείες, Ολλανδία, Ιταλία Γιουγκοσλαβία, Ιαπωνία και Ελλάδα) για να ερευνήσει σε ποιες από τις παραπάνω χώρες εμφανίζονται τα μικρότερα ποσοστά θανάτων από καρκίνο και στεφανιαία νόσο και ποια είναι τα αίτια και οι λόγοι που βοηθούν τους ανθρώπους αυτούς να μην πεθαίνουν από αυτά τα νοσήματα. Έπειτα από μελέτη 10 ετών συγκέντρωσαν τα αποτελέσματα της έρευνας και ανακάλυψαν ένα απίστευτο αποτέλεσμα .
Οι άνθρωποι που ζούσαν στην Κρήτη όχι απλώς εμφάνιζαν τα μικρότερα ποσοστά θανάτων από καρκίνο και στεφανιαία νόσο αλλά παρατηρήθηκαν και υψηλά ποσοστά μακροβιότητας στο σύνολο του πληθυσμού. Τα δε ποσοστά θανάτων από αυτές τις ασθένειες ήταν τόσο μικρά σε σχέση με τις άλλες χώρες που έσπευσαν αμέσως να ανακαλύψουν πιο ήταν το μυστικό του λαού της Κρήτης και μπορούσαν αυτοί οι άνθρωποι να ζουν περισσότερο και καλύτερα από τους άλλους λαούς. Αφού μελέτησαν πάλι και για πολλά χρόνια ανακάλυψαν ότι οι Κρητικοί εδώ και 35 αιώνες δηλαδή από την εποχή του Μινωικού Πολιτισμού τρέφονται σχεδόν με τον ίδιο τρόπο. Δηλαδή η καθημερινή τους διατροφή περιλαμβάνει άφθονα ακατέργαστα δημητριακά όπως το σιτάρι και το κριθάρι όπου τα χρησιμοποιούσαν κύρια για την παρασκευή ψωμιού και παξιμαδιών. Έτρωγαν πολύ τακτικά όσπρια όπως ρεβίθια, κουκιά, αρακά και φακές. Μάζευαν από την εξοχή πολλά άγρια χόρτα και καλλιεργούσαν λάχανα, κολοκυθάκια, αγγούρια, ραπανάκια και άλλα λαχανικά. Χρησιμοποιούσαν άφθονο σουσάμι στο ψωμί και στα φαγητά. Στα φαγητά τους έβαζαν μόνο ελαιόλαδο και έτρωγαν πολλές ελιές. Ψάρευαν επίσης πολύ συχνά και έτρωγαν άφθονα ψάρια και θαλασσινά. Μάζευαν από δέντρα και τα έτρωγαν στη φυσική τους μορφή αμύγδαλα, καρύδια, φιστικιά, κάστανα, σύκα, αχλάδια, μήλα, ρόδια και ένα σωρό άλλα φρέσκα φρούτα .
Από τα πρόβατα και τα κατσίκια έφτιαχναν παραδοσιακό γιαούρτι και τυρί και πολύ σπάνια έτρωγαν το κρέας τους. Είχαν πολλά μελίσσια για να προμηθεύονται αγνό και καλό μέλι. Έφτιαχναν το δικό τους κρασί που το έπιναν πάντα σε μικρές ποσότητες χωρίς ποτέ να μεθούν .
Μέσα από αυτή την πανδαισία τροφών και γεύσεων αν κάνουμε μία διατροφική ανάλυση πολύ εύκολα θα διαπιστώσουμε σε αυτό το μοντέλο διατροφής δεν υπάρχει κανένα απολύτως θρεπτικό συστατικό, που να μην το περιέχει.
Τα ακατέργαστα δημητριακά και τα όσπρια παρείχαν άφθονους υδατάνθρακες για ενέργεια και σχεδόν όλο το σύμπλεγμα των βιταμινών Β για την καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά τις απαραίτητες βιταμίνες Α και C για την καλή άμυνα του οργανισμού στις λοιμώξεις. Το ελαιόλαδο χωρίς καθόλου χοληστερίνη βοηθούσε στην καλή ροή του αίματος στα αγγεία και παρείχε άφθονη βιταμίνη Ε για την νεανικότητα των κυττάρων. Το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί παρείχαν το απαραίτητο ασβέστιο για γερά κοκάλα και δόντια, τα φρέσκα ψάρια και θαλασσινά, τις πρωτεΐνες για την καλή ανάπτυξη του οργανισμού αλλά και πολλές ουσίες για την καλή λειτουργία της καρδιάς. Οι ξηροί καρποί, τα άγρια χόρτα, τα όσπρια και το μέλι συμπλήρωναν με όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, μέταλλα και ιχνοστοιχεία την διατροφή του Κρητικού λαού.
Η άριστη αυτή διατροφή, πλούσια σε όλα τα θρεπτικά συστατικά είχε ως αποτέλεσμα οι άνθρωποι που ζούσαν στην Κρήτη να έχουν αναπτύξει ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα και ισχυρούς μηχανισμούς άμυνας που τους προστάτευαν από ασθένειες όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες.
Ας ρίξουμε μια ματιά τώρα στο δυτικό ή αμερικάνικο τρόπο διατροφής δηλαδή τύπου φαστ φουντ με τα χάμπουργκερ από επεξεργασμένο κρέας, κέτσαπ, βούτυρα ή μαργαρίνες γεμάτα δηλαδή με κορεσμένα λιπαρά που εύκολα τραβούν πάνω τους καρκινογόνα συστατικά, τις τηγανιτές πατάτες σε καμένα λάδια, τις πίτσες με τα πολλά αλλαντικά γεμάτα λίπος και καρκινογόνα συντηρητικά, τα τυριά με πολύ λίπος και τα αναψυκτικά με ανθρακικό και επίσης πολλά καρκινογόνα συστατικά. Αν συγκρίνουμε τα δύο είδη διατροφής εύκολα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι εφαρμόζοντας τη Μεσογειακή ή Κρητική διατροφή θα είμαστε πάντα γεμάτοι ενέργεια, ζωντάνια, ευεξία και επειδή περιέχει ελάχιστο λίπος θα έχουμε και σωστό σωματικό βάρος. Δείτε όμως όλους αυτούς που τρέφονται κυρίως με έτοιμες τροφές σε φαστ φουντ, και πιτσαρίες . Συνήθως έχουν αυξημένο βάρος, και από τη διατροφή που κάνουν γεμίζουν σιγά με καρκινογόνα συστατικά το σώμα τους και από τα πολλά λίπη και τη χοληστερίνη κλείνουν και φράσσουν σιγά σιγά οι αρτηρίες τους και πολύ σύντομα θα παρουσιάσουν είτε καρκίνο είτε καρδιαγγειακά προβλήματα.
Οι κακές διατροφικές συνήθειες μπορούν να οδηγήσουν ένα παιδί αλλά και ένα ενήλικο στον αυριανό παχύσαρκο, διαβητικό, καρδιοπαθή, καρκινοπαθή ή να πληγεί από πολλές άλλες ασθένειες της σύγχρονης εποχής.
Ο Μεσογειακός τρόπος διατροφής έχει αποδειχτεί ως η καλύτερη πρόληψη για όλες τις παραπάνω ασθένειες. Το ελαιόλαδο, τα ψάρια, τα φρούτα, τα δημητριακά, τα όσπρια και τα γαλακτοκομικά του τόπου μας είναι εξαιρετικής ποιότητας γιατί παρέχουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες, μέταλλα που θα εξασφαλίσουν την άριστη σωματική και πνευματική ανάπτυξη του παιδιού, του εφήβου και του ενήλικα.
Θα πρέπει τα παιδιά από μικρά να διδάσκονται και να υιοθετούν τη σωστή διατροφή ώστε να μπορούν να διατρέφονται σωστά και ως υγιείς ενήλικες. Έτσι, τα μπισκότα, γλυκά, γαριδάκια, παγωτά, πίτσες, τηγανιτά και αναψυκτικά δεν πρέπει να αντικαταστήσουν τις χρήσιμες τροφές σε μεγάλο βαθμό. Η Μεσογειακή διατροφή και τα προϊόντα του τόπου μας μπορούν να καλύψουν επαρκώς τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου ώστε να αντεπεξέλθει με επιτυχία τόσο στην αυξημένη σωματική δραστηριότητα αλλά και στην πνευματική και να του εξασφαλίσουν όχι απλώς μακροβιότητα αλλά και άριστη ποιότητα ζωής.