Τι είναι ο Γλυκαιμικός Δείκτης

Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν καταναλώνουμε τρόφιμα υψηλού και χαμηλού Γλυκαιμικού Δείκτη

Γράφει ο: Δημήτρης Γρηγοράκης,
Κλινικός Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, ΜSc
Επιστημονικός Διευθυντής Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ – ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Πρόεδρος Ελληνικής Διατροφολογικής Εταιρείας
grigorakis@logodiatrofis.gr

Τα τελευταία χρόνια, ο Γλυκαιμικός Δείκτης (ΓΔ) των τροφίμων έχει αποσπάσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας και του καταναλωτικού κοινού μιας και συσχετίζεται τόσο με την πρόσληψη εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων (π.χ. Σακχαρώδης Διαβήτης, διάφορες μορφές καρκίνου), όπως και με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους.

Η μεταγευματική αύξηση του σακχάρου του αίματος, που προκαλείται μετά από την κατανάλωση υδατανθρακούχων τροφών (ρύζι, πατάτες, ζυμαρικά, όσπρια, δημητριακά, γάλα, φρούτα, λαχανικά), δεν είναι η ίδια. Έτσι, καθιερώθηκε η έννοια του Γλυκαιμικού Δείκτη (G.I. – Glycemic Index ή ΓΔ) με στόχο τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου των ατόμων που πάσχουν κυρίως από σακχαρώδη Διαβήτη.

Σύμφωνα με την έννοια του Γλυκαιμικού Δείκτη, τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες κατατάσσονται ανάλογα με το βαθμό που αυξάνουν τα επίπεδα σακχάρου αίματος μετά από την κατανάλωσή τους. Τα τρόφιμα αυτά ταξινομούνται σε μία κλίμακα από το 0-100, με το 100 να είναι η υψηλότερη τιμή που αντιστοιχεί στα τρόφιμα αναφοράς, όπως η γλυκόζη ή το άσπρο ψωμί.

Παρακάτω παρατίθεται η κλίμακα (όρια) του Γλυκαιμικού Δείκτη

Κλίμακα Γλυκαιμικού Δείκτη (GI)
(ως τρόφιμο αναφοράς χρησιμοποιείται η γλυκόζη)

55 ή λιγότερο: Χαμηλός GI
56 – 69: Μέτριος GI
> 70 ή περισσότερο: Υψηλός GI

Τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν καταναλώνουμε τρόφιμα υψηλού και χαμηλού Γλυκαιμικού Δείκτη
Τα τρόφιμα με μέτριο ή υψηλό Γλυκαιμικό Δείκτη (πάνω από 55) παρέχουν ενέργεια γρήγορα αλλά προκαλούν άμεση αντίδραση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα την αυξημένη λιπογένεση (αποθήκευση λίπους στα λιποκύτταρα). Αντίθετα, όσο χαμηλότερο Γλυκαιμικό Δείκτη παρουσιάζει μία τροφή τόσο καλύτερα απορροφάται προκαλώντας μία πιο ήπια έκκριση ινσουλίνης. Επιπλέον, οι τροφές με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη φαίνεται ότι όχι μόνον μειώνουν το ρυθμό της λιπογένεσης, αλλά ευνοούν αποφασιστικά και τη λιπόλυση, τη διαδικασία με την οποία το κάθε λιποκύτταρο εκλύει λιπαρά οξέα με σκοπό την οξείδωσή τους για παραγωγή ενέργειας. Η κατανάλωση τροφίμων με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη καθυστερεί την εμφάνιση της πείνας, μειώνει την επαναπρόσληψη τροφής και αυξάνει το αίσθημα κορεσμού σε σχέση με την κατανάλωση τροφίμων με υψηλό Γλυκαιμικό Δείκτη. Αυτό οφείλεται κυρίως στην υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες ή/και πρωτεΐνες των τροφίμων με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη. Συνεπώς, άτομα που προσπαθούν να χάσουν βάρος ή επιθυμούν τον έλεγχο του βάρους τους, για να επιτύχουν καλύτερα αποτελέσματα θα πρέπει να εντάσσουν στο καθημερινό τους διαιτολόγιο περισσότερες τροφές με χαμηλό Γλυκαιμικό Δείκτη.